މި ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖޭގެ މުސާރައާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ. އެއީ، ގިނަ ބަޔަކު ރާއްޖޭގެ މުސާރަ އޭޝިޔާގެ އެހެން ގައުމުތަކުގެ މުސާރައާ އަޅާކިޔަން ފެށުމުންނެވެ. ބަލާލުމުން ފުރަތަމަ ފެންނަ ގޮތުގައި ދިވެހިންނަށް ލިބެނީ މެދުމިނުގެ އާމްދަނީއެކެވެ. ސަބަބަކީ، ކޮންމެ މަހަކު ލިބޭ މުސާރަ އެވްރެޖްކޮށް 390 ޑޮލަރާއި 920 ޑޮލަރާ ދެމެދުގައި ހުރުމެވެ. މިއީ ސެކްޓަރާއި ސަރަޙައްދަށް ބަދަލުވާ އަދަދެކެވެ.
މި އަދަދުތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖެ ބައެއް ދަށް އާމްދަނީ ލިބޭ އޭޝިޔާގެ ގައުމުތަކަށް ވުރެ މަތީގައި ހުރި ކަމަށް ފެނިދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް، ޙަޤީޤީ ހާލަތު މާ ފުންކޮށް ބަލަން ޖެހެ އެވެ.
އަސްލު ގޮންޖެހުން އޮންނަނީ ހަމައެކަނި މުސާރައިގެ އަދަދުތަކުގައެއް ނޫނެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވުމަކީ ވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ރާއްޖެ، ޚާއްސަކޮށް މާލެ އަކީ ދެކުނު އޭޝިޔާގެ އެންމެ ޚަރަދުބޮޑު ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަނެކެވެ. ކާނާ، ބޯހިޔާވަހިކަން، ކަރަންޓާއި ފެނުގެ ޚަރަދު، އަދި ޒަރޫރީ ކަންކަމަށް ބޭނުންވާ ތަކެތީގެ އަގު ގިނަ ފަހަރު އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް ވުރެ މާ ބޮޑެވެ.
ދިރިއުޅުމުގެ މި ބޮޑު ޚަރަދުގެ ސަބަބުން ދިވެހި މަސައްކަތްތެރިންގެ މާލީ ބާރު ކުޑަވެއެވެ. "ރަނގަޅު" މުސާރައެއް ލިބުނަސް ހިތްފަސޭހަ ދިރިއުޅުމެއް ނުލިބިދާނެ އެވެ. އަޅާކިޔާއިރު، އޭޝިޔާގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން މަތީ މުސާރަ ދެއެވެ. އެ ގައުމުތަކުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު ރާއްޖެއަށްވުރެ މާ ކުޑައެވެ. ނުވަތަ އެއްވަރެވެ.
ސިންގަޕޫރު، ޖަޕާން، އަދި ދެކުނު ކޮރެއާ ފަދަ ގައުމުތަކުން މާ ބޮޑެތި މުސާރަތައް ދެއެވެ. އަދި އިންޑިއާ ނުވަތަ ބަންގްލަދޭޝް ފަދަ ގައުމުތަކުން ދަށް މުސާރަ ދިނަސް އެތަންތަނުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު ވެސް ދަށެވެ. އެކަމާ ޚިލާފަށް، ރާއްޖެ އަކީ ވަރަށް ނާޒުކު މެދުމިނެއްގައިވާ ގައުމެކެވެ. ސަރަޙައްދުގެ އެހެން ޤައުމުތަކާ އަޅާ ބަލާއިރު މުސާރަތައް ދަށް ނޫން ކަމަށް ވިޔަސް، ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަދުތަކަށް އެ މުސާރަތައް ނުފުދޭ ނަމަ، ރައްޔިތުންނަށް އިޤްތިޞާދީ ފުދުންތެރި ކަމެއް ނުލިބޭ ނެއެވެ.
މި ހާލަތުގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތަކާއި، މަސައްކަތްތެރިންގެ ބާޒާރާއި، ދިގު މުއްދަތުގެ ތަރައްޤީއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުތައް އުފެދެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ގައުމަކަށް މުސާރަ އާއި ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދާ ދެމެދުގައިވާ މި ތަފާތަކީ އިޖުތިމާޢީ ހަމަޖެހުމާއި މަސައްކަތްތެރިންގެ ހިތްހަމަޖެހުމަށް އަސަރު ކުރާނެ ކަމެކެވެ. ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކުން ގިނަ ފަހަރު ޖީޑީޕީ ކުރިއަރަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވި ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދު ކުރިއެރުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ދިވެހި އާދައިގެ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމެއް ނޫންކަން ދަނެގަތުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ރާއްޖޭގެ މުސާރައިގެ މިންވަރު ދެގޮތަކަށް ބަލައިގެން ދެނެގަތުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދާއި، ވަޒީފާގެ ސެކްޓަރާއި، ރަށްފުށާއި އާބާދީ ބޮޑެތި ސަރަޙައްދުތަކާ ދެމެދުގައިވާ ތަފާތުތަކަށް ބެލުމަކާ ނުލައި ހަމައެކަނި އަދަދުތަކަށް ބެލުމަކީ ބޮޑު އޮޅުވައިލުމެކެވެ.
ހަޤީޤަތުގައި ކުރިއަރާފައިވާ އިޤްތިޞާދެއް ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި، މުސާރަތައް މަތިކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ހައްލު ނޫންކަން ދިވެހި ސަރުކާރުން ވެސް ގަބޫލު ކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ. އަދި އެ މުސާރައިގެ ސަބަބުން ނަޒާހަތްތެތި އަދި ފުދޭ ދިރިއުޅުމެއް ހޯދުމަށް މަގުފަހިވާ މާހައުލެއް ބިނާ ކުރުމަކީ ވެސް ސަރުކާރުން ސަމާލުކަން ދޭން ޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.