Last Updated: July 22, 18:06
Thursday, July 23, 2026
ރިޕޯޓް

ޙައްޖުވެރިންގެ މެހްމާންދާރީ އަށް ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ ޚިދުމަތްތައް

އެޕްރިލް 25، 2016 ގައި ސަޢޫދީޢަރަބިއްޔާއިން 'ވިޝަން 2030' އިޢުލާނުކުރި ފަހުން، ޙައްޖުގެ މޫސުމަކީ ހަމައެކަނި އަހަރަކު އެއްފަހަރު ބޭއްވޭ ކުޑަ ހަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުން ވަނީ ނިމުމަކަށް އައިސްފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއަދު ޙައްޖަކީ އިޤްތިޞާދީ ތަރައްޤީއާއި، ޑިޖިޓަލް ކުރިއެރުމާއި، ތިމާވެށީގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަމާއި، އިންސާނީ ވަޞީލަތްތައް ކުރިއެރުވުމާ ގުޅިފައިވާ ޤައުމީ ބޮޑު މަޝްރޫޢެކެވެ. މި ތަޞައްވުރުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ 'ޟުޔޫފުއް ރަޙްމާން' (ރަޙްމާންވަންތަ ރަސްކަލާނގެ މެހެމާނުންނަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ) ޕްރޮގްރާމެވެ.

މިއީ އިސްލާމީ ދުނިޔޭގައި ހިންގޭ އެންމެ ބޮޑު އިދާރީ ތަރައްޤީގެ މަސައްކަތް ކަމުގައިވާއިރު، މި ޕްރޮގްރާމުގެ އެންމެ
އިސް އަމާޒަކީ ދަތުރުގެ ނިޔަތް ގަންނަ ހިސާބުން ފެށިގެން، އެނބުރި ޤައުމަށް ދަންދެން ޙައްޖުވެރިޔާގެ ތަޖުރިބާ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ބައްޓަންކުރުމެވެ.

މި ޕްރޮގްރާމްގެ މަޤްޞަދަކީ ޙައްޖުވެރިންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތްތައް އެންމެ މަތީ ފަންތިއަށް ގެންގޮސް، ވީހާވެސް ގިނަ މުސްލިމުންނަށް ޙައްޖާއި ޢުމްރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިނުމެވެ. އަދި މާތްﷲގެ އިރާދަފުޅާއެކު، 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށްދާއިރު ޚިދުމަތްތަކާ މެދު މީހުން ހިތްހަމަޖެހޭ މިންވަރު %90 އަށްވުރެ މައްޗަށް ޖެއްސުމަކީވެސް މުހިންމު އަމާޒެކެވެ.
މި ބަދަލުތަކަކީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ ޚިދުމަތްތަކެއް ރަނގަޅުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާއާއި، ސްމާޓް ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ޞިއްޙީ ފަރުވާއާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ އިތުރުން އިންސާނީ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުން ހިމެނޭ ތަރައްޤީގެ ފުރިހަމަ އޮނިގަނޑެކެވެ. މާތްވެގެންވާ ބިންތަކަކީ މިއަދު ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ ;ސްމާޓް ސިޓީ; އެއްގެ ނަމޫނާއެކެވެ. ބޮޑެތި ޢަދަދުތަކުން މީހުން ޙައްޖަށް ދިޔަ ނަމަވެސް، އެންމެ ޒަމާނީ ޑާޓާ ނިޒާމުތަކުގެ އެހީގައި ހުރިހާ ކަމެއް ދަނީ ނުހަނު ފުރިހަމައަށް، ވަގުތުން ވަގުތަށް ބަލަހައްޓަމުންނެވެ.

މި އަހަރު (2026) ގެ ޙައްޖު މޫސުމުގައި ސައުދީ މީޑިއާ މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި 'ވިޝަން 2030' ގެ ސަބަބުން ޙައްޖުގެ ކަންކަން ރޭވުމުގައި އާ އުސްމިންތަކަކަށް ވަނީ ވާޞިލުވެވިފައެވެ. މިއީ ސަލާމަތީ، ޞިއްޙީ އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާތައް ގުޅިގެން ކުރާ ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއެވެ. މީގެން ދޭހަވަނީ ޙައްޖަކީ ހަމައެކަނި މާތް އަޅުކަމެއްގެ އިތުރުން އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތްކުރުމަށާއި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އިންސާނީ އެއްވުން ބެލެހެއްޓުމުގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ހުރި ގާބިލުކަން ދައްކުވައިދޭ ތަހުޒީބީ މައިދާނެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ދެމެހެއްޓެނިވިކަމާއި ބާރުވެރިކުރުވުން;

މި ރިޕޯޓުގައި އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ 'ވިޝަން 2030' ގެ ދަށުން ހައްޖުގެ އަޅުކަން އިންތިޒާމުކުރުމަށް ގެނެސްފައިވާ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކަށެވެ. މިގޮތުން، ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ އެހީގައި، އިންސާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން، ހައްޖުގެ ކަންކަން ވަނީ ފުރިހަމަ ތަރައްގީގެ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. މިއީ ރޫހާނީ މެސެޖަކާއި، މުއައްސަސާތަކުގެ ހިންގުންތެރިކަމާއި، ދެމެހެއްޓެނިވިތަރައްގީ އެކުލެވިގެންވާ ސައުދީގެ ކުރިއަރާފައިވާ ނަމޫނާއެކެވެ.

ޚިދުމަތު ޟުޔޫފުއް ރަޙްމާން; (ﷲގެ މެހެމާނުންނަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމް) އަކީ 'ވިޝަން 2030' ހާސިލުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޝްރޫއެވެ. މިއީ ސަރުކާރާއި، އަމިއްލަ ފަރާތްތަކާއި، އަދި ޖަމިއްޔާ ޖަމާއަތްތަކުގެ މަސައްކަތްތައް އެއް އަމާޒަކަށް ގެނެސް، ހައްޖާޖީންނަށް ފުރިހަމަ ތަޖުރިބާއެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެކުލަވާލާފައިވާ އިސްތިރާތީޖީ އޮނިގަނޑެކެވެ. މި ޕްރޮގްރާމުގެ ސަބަބުން، ހަމައެކަނި ވަކި މޫސުމެއްގައި ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ހައްޖާޖީން ދަތުރަށް ތައްޔާރުވާ ހިސާބުން ފެށިގެން، އަޅުކަން ނިންމައި އެނބުރި ގައުމަށް ދަންދެން ކުރާ މުޅި ދަތުރުގެ ހުރިހާ މަރުހަލާއެއް ވަނީ ހަރުދަނާ ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ބަލަހައްޓަން ފަށާފައެވެ.

މި ޕްރޮގްރާމް ބިނާވެފައިވަނީ މައިގަނޑު ތިން އަމާޒެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ: ހަރަމްފުޅުތަކަށް ވާސިލުވުން ފަސޭހަކޮށްދިނުމާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، އަދި ދީނީ އަދި ސަގާފީ ތަޖުރިބާ މުއްސަނދިކުރުމެވެ. މި އަމާޒުތަކަށް ވާސިލުވުމަށްޓަކައި، ވިސާ ދޫކުރުން އަވަސްކުރުމާއި، އެއް ޕްލެޓްފޯމަކުން ހުރިހާ ޚިދުމަތެއް ލިބޭނެ ޑިޖިޓަލް ނިޒާމުތައް ތަރައްގީކުރުމާއި، މެހެމާންދާރީއާއި ދަތުރުފަތުރާއި ލޮޖިސްޓިކްސް ދާއިރާއިން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް މަގުފަހިކުރުން ހިމެނެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު، މުއައްސަސާތަކުގެ މެދުގައި ކަންކަން ވިލަރެސްކުރުން ހަރުދަނާކޮށް، މަސައްކަތްތައް ވަޒަން ކުރާނެ މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައެޅުމުގައި މި ޕްރޮގްރާމް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. މިގޮތުން، ހުއްދަ ދޫކުރުމަށް ހޭދަވާ ވަގުތުން ފެށިގެން، ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރާއި ހައްޖާޖީންގެ ހިތްހަމަޖެހުމާ ހަމައަށް، ހުރިހާ ކަމެއް ވަނީ ބެލޭނެ ނިޒާމެއްގެ ދަށުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަވަސް ނިންމުންތައް ނިންމުމަށާއި، ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމަށް މަގުފަހިވެ، ދެމެހެއްޓެނިވި ނިޒާމެއް ބިނާވެގެން ދިޔައެވެ.

ރަސްމީ ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި ޕްރޮގްރާމަކީ ހަމައެކަނި ހައްޖާއި އުމްރާއަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މައްކާއާއި މަދީނާގައިވާ ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ބިނާތައް ތަރައްގީކޮށް، މި މުގައްދަސް ދަތުރުގެ އިގްތިސާދީ އަދި ސަގާފީ މަންފާ އިތުރުކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ތަފާތު ދާއިރާތަކުން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށާއި ތަރައްގީއަށް އާ ފުރުސަތުތަކެއް ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ.

މި ބަދަލުތަކާއެކު، ;ޙައްޖުވެރިންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމް; (ޕްރޮގްރާމް ފޯ ސާވިނގް ގެސްޓްސް އޮފް އައްރަޙްމާން) އަކީ ހަމައެކަނި އިންތިޒާމީ އޮނިގަނޑެއްގެ ބަދަލުގައި، މުޅި ދާއިރާ އަލުން ބައްޓަންކޮށްދިން ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ ވަޞީލަތަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. މި ޕްރޮގްރާމުގެ ސަބަބުން ދީނީ، ތަރައްޤީގެ އަދި އިޤްތިޞާދީ މަޤްޞަދުތައް އެކުލަވައިލެވި، ޙައްޖުވެރިޔާއަކީ އެންމެ އިސްކަންދެވޭ ފަރާތްކަމުގައި ހަމަޖެހިގެންދިޔައެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރުގެ އިންސާނީ ޚިދުމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް 'ސައުދީ ވިޝަން 2030' އިން ގެންގުޅޭ އުންމީދުތަކުގެ ޢަމަލީ ތަޞްވީރެކެވެ.

ޑިޖިޓަލް ބަދަލުތައް 'ސައުދީ ވިޝަން 2030' ގެ ދަށުން، ތަރައްޤީގެ އެންމެ މުހިންމު ވަޞީލަތަކަށް ހަދާފައި ވަނީ ޑިޖިޓަލް ކުރިއެރުމެވެ. މިގޮތުން، ޙައްޖުވެރިންގެ ތަޖުރިބާ ފުރިހަމަކުރުމަށާއި، އަޅުކަމުގެ ދަތުރުގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއްގެ މަސައްކަތްތައް ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބަހާއަށް ވަނީ ހަދާފައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، މަދު ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި، ވަކި ޚާއްޞަ ސަރަޙައްދުތަކަކަށް އެއްވާ މިލިއަނުން މީހުންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ;އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް; އަދި ގުޅިލާމެހިފައިވާ ޑިޖިޓަލް ނިޒާމުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ހޯދޭނެ އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގެ ކާމިޔާބީގެ ނަމޫނާއަކަށް މިއަދު ޙައްޖުގެ މޫސުން ވަނީ ވެފައެވެ.

މިކަމުގައި ;ނުސުކް; އެޕްލިކޭޝަން ފާހަގަކުރެވެނީ ޙައްޖުވެރިންނަށް ބޭނުންވާ އެންމެހައި ހުއްދަތަކާއި، އިރުޝާދުތަކާއި ޚިދުމަތްތައް އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުން ފޯރުކޮށްދޭ އެންމެ މުހިންމު ޑިޖިޓަލް މަންސަގެ ގޮތުގައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ސިއްޙީ، ސަލާމަތީ އަދި އިންތިޒާމީ މަޢުލޫމާތުތައް ވަގުތުން ވަގުތަށް ގުޅުވައިދޭ އެންމެ ޒަމާނީ ނިޒާމުތައް ފަހަތުގައި ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އަދި އޮޕަރޭޝަން ރޫމްތަކުގައި ހުންނަ ;އިންޓަރެކްޓިވް ޑޭޝްބޯޑް; ތަކުގެ އެހީގައި، ވަގުތުން ވަގުތަށް ނިންމުންތައް ނިންމުމަށާއި، މަސައްކަތްތައް ހިނގާނުހިނގާ ގޮތް ބަލައި، ދިމާވާ ކަންކަމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ޤާބިލުކަން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

ހަމައެހެންމެ، ކުރިއަށް ހުރި ކަންކަން އަންދާޒާކުރާ ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި ތަޙުލީލީ ވަޞީލަތްތަކުގެ ސަބަބުން، އިންސާނީ އަދި މާއްދީ ވަޞީލަތްތައް އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށާއި، މީހުން ގިނަވާ ސަރަޙައްދުތައް ދެނެގަނެ، އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ޓީމުތަކަށް އިރުޝާދު ދިނުމަށް މަގުފަހިވެގެންދިޔައެވެ. މިއަދު ނިންމުންތައް ނިންމަނީ އާދައިގެ އަންދާޒާތަކުގެ މައްޗަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މީހުންގެ ހަރަކާތްތަކާއި، ތަންތަނުގެ ޖާގައާއި، މަގުތަކުގެ ހާލަތާއި، މޫސުމާއި، އަދި ޚިދުމަތްތަކަށް އޮންނަ ޑިމާންޑް ފަދަ ވަގުތުން ލިބޭ މަޢުލޫމާތުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްގެންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ތައްޔާރީތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަވެ، މަސައްކަތުގައި ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކުރެވިފައެވެ.

މި ޑިޖިޓަލް ބަދަލަކީ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބަލާއިރުވެސް ވަރަށް މުހިންމު އަސާސެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުވެ، ހިންގުމުގެ ހަރަދުތައް ކުޑަވެ، ކަންކަން ހާމަކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ކުރިއަށްދިއުމުގެ އިތުރުން ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެގެންދެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ޑިޖިޓަލް އައިޑެންޓިޓީ، ޑޭޓާ އެނަލިސިސް، ސްމާޓް ކޮމިއުނިކޭޝަން، ސައިބަ ސެކިއުރިޓީ އަދި އިންޓަނެޓް އޮފް ތިންގްސް (IoT) ފަދަ ދާއިރާތަކުން ޓެކްނޮލޮޖީގެ ހައްލުތައް ހޯދުމަށް ގައުމީ ކުންފުނިތަކަށް ފުރުސަތު ހުޅުވި، އިންވެސްޓްމަންޓްތަކާއި ފެންވަރު ރަނގަޅު ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް އުފެދިގެންދެއެވެ.

މިގޮތުން، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޑިޖިޓަލް ބަދަލުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ނަތީޖާއަކަށް ހައްޖުގެ އަޅުކަން ވަނީ ވެފައެވެ. 'ސައުދީ ވިޝަން 2030' ގެ ދަށުން ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް ހިދުމަތްކުރުމުގައި މުހިންމު ބައިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފަ އެވެ. މިއީ މިލިއަނުން ބައިވެރިވާ މީހުންގެ ތަޖުރިބާ ފުރިހަމަކުރުމަށް އީޖާދީ ގޮތްތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ދުނިޔެއަށް ދައްކައިދޭ ނަމޫނާއެކެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އިންސާނީ އެއްވުން ބެލެހެއްޓުމުގައި ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ސައުދީން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތް މީގެން ހާމަވެއެވެ.

ހައްޖުގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ދެމެހެއްޓެނިވިކަމަކީ މިހާރު އިތުރު ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ 'ސައުދީ ވިޝަން 2030' ގެ ތަރައްގީގެ ފަލްސަފާގެ އަސާސީ ބައެކެވެ. މީގެ މަގުސަދަކީ ހިދުމަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމުގެ އިތުރުން، ގުދުރަތީ ވަސީލަތްތައް ރައްކާތެރިކޮށް، އެމިޝަންސް މަދުކޮށް، މައްކާއާއި މުގައްދަސް ބިންތަކުގެ ތިމާވެށި ރަނގަޅުކުރުމެވެ.

މިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަނީ ;މަޝާއިރު މެޓްރޯ; ފަދަ އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުތައް ފުޅާކުރުމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ވެހިކަލްތަކަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަވެ، ތޮއްޖެހުމާއި ވައި ނުސާފުވުން މަދުވެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ހައްޖު މޫސުމުގެ ހޫނުގަދަ ވަގުތުތަކުގައި ހައްޖުވެރިންނަށް ފަސޭހަކޮށްދިނުމަށްޓަކައި، ހިޔާދޭ ތަންތަން އިތުރުކުރުމާއި، ގަސް އިންދުމުގެ މަޝްރޫއުތައް ދަނީ ހިންގަމުންނެވެ. މިއީ ތިމާވެށީގެ ފެންވަރު މަތިކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީ ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރެވޭ މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެކެވެ.

ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީ ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކުނި މެނޭޖުކުރުމާއި، ފެނާއި ހަކަތައިގެ ނިޒާމުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމުގެ އިތުރުން، އިސްރާފު ކުޑަކުރުމަށާއި ހިންގުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ޒަމާނީ ;ސްމާޓް; ނިޒާމުތައް ބޭނުންކުރުން ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަވެ، ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފި، ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު ޒިޔާރަތްކުރާ މި މޫސުމުގައި ތިމާވެއްޓަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް މަދުކުރެވެއެވެ.

ހަމައެއާއެކު، މުހިންމު ސަރަޙައްދުތަކުގެ ސާފުތާހިރުކަމާއި އާންމު ސިއްޙީ މިންގަނޑުތައް މަތީ ދަރަޖައަކަށް އުފުލިގެންދެ އެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ސަބަބުން ތިމާވެށީގެ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ހަކަތައާއި، ވަސީލަތްތައް މެނޭޖުކުރުން ފަދަ އައު ދާއިރާތައް ކުރިއަރައި، އިންވެސްޓްމަންޓުގެ ފުރުޞަތުތަކާއި މަތީ ފަންތީގެ ވަޒީފާތައް އުފެދިގެންދެއެވެ. މިއީ ޤައުމީ އިޤްތިޞާދު ސިންދަފާތުކުރުމުގެ ލަނޑުދަނޑިތަކާ އެއްގޮތްވާ ފަދައިން، ދެމެހެއްޓެނިވި ހައްލުތައް ހޯދުމަށް ޤައުމީ ކުންފުނިތަކަށް ލިބޭ ބޮޑު ހިތްވަރެއްވެސް މެއެވެ.

އެހެންކަމުން، 'ވިޝަން 2030' ގެ މަޤްޞަދަކީ ހަމައެކަނި ޙައްޖުގެ އަޅުކަން ތަރައްޤީކުރުން ނޫންކަން މިކަމުން ހާމަވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މި ތަރައްޤީއަކީ އެ ބިމުގެ މުޤައްދަސްކަން ހިމާޔަތްކުރެވޭ، އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތް ކުރެވޭ، އަދި ކުރިމަގަށްޓަކައި ހަރުދަނާ ބިންގަލެއް އެޅިގެންދާ ފަދަ ތަރައްޤީއެއްކަން ކަށަވަރުކުރެވެއެވެ.

މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، މުޤައްދަސް ބިންތަކަކީ މުޤައްދަސްކަމާއި، އީޖާދީ އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، ތިމާވެށީގެ ޒިންމާދާރުކަން އެކުލެވިގެންވާ ދުނިޔޭގެ ނަމޫނާ ސަރަޙައްދުތަކަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

'ވިޝަން 2030' ގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް އަސާސަކީ އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް ބިނާކުރުމެވެ. މިކަން ޙައްޖުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބައޮތެވެ. ސިއްޙީ ދާއިރާއާއި، ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި، އިރުޝާދު ދިނުމާއި، އިންޖިނިއަރިންގް، ޓެކްނޮލޮޖީ، މެހެމާންދާރީ، ދަތުރުފަތުރު އަދި ލޮޖިސްޓިކްސް ފަދަ ދާއިރާތަކުގައި އެތައް ހާސް ސައުދީ ޒުވާނުންނެއް ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.

ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ޙައްޖު މޫސުމުގެ ކުރިން ޚާއްޞަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގައެވެ.
މީގެ ތެރޭގައި މީހުން ގިނަވާ ވަގުތުތައް މެނޭޖުކުރުމާއި، ޚިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކާ މުޢާމަލާތްކުރުމާއި، ކުއްލި ޙާލަތްތަކުގައި އަމަލުކުރާނެ ގޮތްތަކުގެ އިތުރުން ޒަމާނީ ޑިޖިޓަލް ނިޒާމުތައް ބޭނުންކުރާނެ ގޮތުގެ ތަމްރީނުތައް ހިމެނެއެވެ. އަދި މުއައްސަސާތަކަށް ގެނެވުނު ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ކުރިން ހަމައެކަނި ވަކި މޫސުމަކަށް މަދު ދާއިރާތަކަކުން ލިބެން ހުރި ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް ފުޅާވެ، ސައުދީ ޒުވާނުންނަށް ކެރިއަރު ބިނާކުރުމުގެ އައު ދޮރުތަކެއް ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ލިބިފައިވާ ބާރުވެރިކަމުގެ ތެރެއިން ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާތަކާއި ވޮލަންޓިއަރުންގެ ދައުރު ފުޅާކުރުން ހިމެނެއެވެ. އެ ފަރާތްތަކުން ދަނީ ތަފާތު ބަސްބަހުންނާއި ތަފާތު ސަގާފަތްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން، ޙައްޖުވެރިންނަށް ބޭނުންވާ އިރުޝާދާއި، އިންސާނީ އެހީތެރިކަމާއި، ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކާއި، އަމިއްލަ ސެކްޓަރާއި، ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި އޮތް މި ބަދަހި ގުޅުމަކީ، އިންސާނީ އަދި ރޫޙާނީ މަތިވެރި މަޤްޞަދެއް ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ހަކަތަ ހުސްކުރުމުގެ ނަމޫނާއެކެވެ.

ޙައްޖާއި ޢުމްރާގެ ދާއިރާ ކުރިއެރުމުގެ ސަބަބުން، ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި، ކާބޯތަކެއްޗާއި، ބޯހިޔާވަހިކަމާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ އިތުރުން ޑިޖިޓަލް ޚިދުމަތްތަކުގެ ދާއިރާއިން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށާއި އައު ވިޔަފާރިތަކަށް ފުރުޞަތުތައް ވަނީ ހުޅުވިފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ފެންވަރު ރަނގަޅު ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް އުފެދި، ލޯކަލް އިޤްތިޞާދު ވަރުގަދަވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދިޔައެވެ. މިއިން އެނގިގެންދަނީ ޙައްޖުގެ ކާމިޔާބީ ބިނާވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ޢިމާރާތްތަކާއި ނިޒާމުތަކުގެ މައްޗަށް ނޫން ކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އޭގެ އަޞްލަކީ ސައުދީ
ރައްޔިތުންނެވެ. 'ވިޝަން 2030' ގެ ދަށުން އެމީހުންނަށް ބޭނުންވާ ޢިލްމާއި، ހުނަރާއި، އިތުބާރު ފޯރުކޮށްދީފައިވުމުން، ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުނދަގޫ އަދި ބޮޑު އޮޕަރޭޝަން، އިންތިހާ ކާމިޔާބީއާއި ފަންނީ ފެންވަރެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ޤާބިލުކަން އެމީހުންނަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

މިއަދު އިޤްތިޞާދީ އަދި ތަރައްޤީގެ ނަޒަރަކުން ޙައްޖުގެ މޫސުމަށް ބަލާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި އަހަރަކު އެއްފަހަރު ބާއްވާ އިންތިޒާމީ ކާމިޔާބީއަކަށްވުރެ ފުޅާ ކަމެއްކަން ހާމަވެއެވެ. ޙައްޖަކީ މިހާރު އިންވެސްޓްމަންޓަށް ހިތްވަރުދޭ، އައު އީޖާދުތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ، ސިޓީތައް ތަރައްޤީކޮށް އިންސާނީ ވަޞީލަތްތައް ބިނާކުރާ، އަދި އެތައް ދާއިރާއެއް ބާރުމިނުގައި ކުރިއެރުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ފުރިހަމަ ނިޒާމެކެވެ.

'ވިޝަން 2030' އިން ވަނީ ޙައްޖުގެ އަޅުކަމަކީ މުއައްސަސާތައް ޒަމާނީކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ޤައުމީ ޕްލެޓްފޯމަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. މީގެ ދަށުން އިންފްރާސްޓްރަކްޗާއާއި، ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި، ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީ އަދި އިންސާނީ ބާރުވެރިކަން ވަނީ އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުން ފުރިހަމައަށް ގުޅާލެވިފައެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ސައުދީ ޢަރަބިއްޔާއިން ދަނީ ރޭވުންތެރިކަމާއި، ތަންފީޒުކުރުމާއި، ވަޞީލަތްތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، ޚިދުމަތްތައް ތަރައްޤީކުރުމުގައި ދުނިޔެއަށް ޢަމަލީ ފިލާވަޅުތަކެއް ދެމުންނެވެ.

މިގޮތުން އެންމެ ފަހުގެ ޑިޖިޓަލް ވަޞީލަތްތަކާއި ސްމާޓް ނިޒާމުތައް ބޭނުންކޮށްގެން، ޙައްޖުގެ ދަތުރުގެ ހުރިހާ މަރުޙަލާއެއްގައި ޙައްޖުވެރިންގެ ތަޖުރިބާ ފުރިހަމަކޮށް، ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ދަނީ މަތިކުރަމުންނެވެ.

ތަރުޖަމާ: ޝައިހް އަހުމަދު ރިމާޒް