ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) ގެ ނެޓް އޯޕަން ޕޮޒިޝަން (އެންއޯޕީ) އަށް މިފަހަކުން ލިބުނު ކުރިއެރުންތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ބޭރު ފައިސާގެ ހާލަތު ރަނގަޅުވަމުން އަންނަ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް، ބޭންކުގެ މާލީ ހިސާބުތަކަށް ފުންކޮށް ބަލާއިރު، ރެގިއުލޭޓަރީ ރޭޝިއޯތައް ރަނގަޅުވުމަކީ ޑޮލަރުގެ ލިކުއިޑިޓީ ނުވަތަ އަތްމަތީގައި ހުރި ފައިސާގެ މިންވަރު އަސާސީ ގޮތުން ރަނގަޅުވުން ކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ.
ބީއެމްއެލްގެ ސީއީއޯ މުހައްމަދު ޝަރީފް ވަނީ މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހު ބޭންކުގެ އެންއޯޕީ ރެގިއުލޭޓަރީ މިންގަނޑު ކަމަށްވާ 10 އިންސައްތައަށް ވާސިލްވެފައިވާކަން ހާމަކުރައްވާފައެވެ. ބޭންކެއްގެ އެންއޯޕީއިން ދައްކައިދެނީ އެ ބޭންކެއްގެ ބޭރު ފައިސާގެ މިލްކިއްޔާތާއި ދަރަނިތައް އަޅާކިޔާއިރު، ބޭރު ފައިސާގެ އަގަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލުގެ މިންވަރެވެ. އެންއޯޕީ ރަނގަޅުވުމަކީ ރެގިއުލޭޓަރީ ގޮތުން ބޭންކު ހަރުދަނާވުން ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭގެ މާނައަކީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ބޭނުންވާ ފިޒިކަލް ޑޮލަރު އަތްމަތީގައި އިތުރުވުމެއް ނޫނެވެ.
ކޯވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން ފަތުރުވެރިކަމުގެ އާމްދަނީ ދަށްވުމާ އެކު، ބީއެމްއެލްއަށް ބޭރު ފައިސާގެ ބޮޑު ތަދަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޭންކުގެ އެންއޯޕީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެ، ރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ކުރާ މުއާމަލާތްތަކަށް ކާޑު ލިމިޓްތައް ކަނޑައަޅަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު ކާޑު ލިމިޓްތަކަށް ގެނައި ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން އާންމުންގެ ނުރުހުން އަމާޒުވެ، ސިޔާސީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. އެމްއެމްއޭގެ އިރުޝާދާ އެކު އެ ނިންމުން ފަހުން ބަދަލުކުރި ނަމަވެސް، ބޭންކުގެ މެނޭޖްމަންޓަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ.
ބީއެމްއެލްގެ އެންއޯޕީއަށް އައި ކުރިއެރުމުގެ ފަހަތުގައި އޮތީ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިގެން ޓްރެޝަރީ ބިލްތައް 'ރިވަރސް ޑުއަލް ކަރަންސީ އިންސްޓްރޫމެންޓް' ތަކަކަށް ބަދަލުކުރުމެވެ. މިއީ ބޭންކުގެ ބެލެންސް ޝީޓުގައި ހުރި ރުފިޔާގެ ބައެއް އެސެޓްތައް ޑޮލަރުގެ އެސެޓްތަކަށް ބަދަލުކޮށްލުމަށް ކުރެވުނު އެކައުންޓިންގ އިސްލާހެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބޭންކުގެ މާލީ މަގާމު ކަރުދާހުގައި ވަރުގަދަވި ނަމަވެސް، މިއީ ބޭންކިންގ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް އަލަށް ވަން ޑޮލަރެއް ނޫނެވެ.
ބައިނަލްއަގްވާމީ މުއާމަލާތްތަކާއި، ޓީޓީ ހެދުމާއި، ކާޑު މުއާމަލާތްތަކަށް ބޭނުންވަނީ ހަގީގީ ބޭރު ފައިސާއެވެ. އެކައުންޓިންގ ބަދަލަކުން އެކަން ފުރިހަމައެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ބީއެމްއެލްއިން ބުނާ ގޮތުގައި ކާޑު މުއާމަލާތްތަކަށް ގިނައިން ބޭނުންކުރަނީ ބޭންކަށް ލިބޭ އަމިއްލަ ޑޮލަރެވެ. ނަމަވެސް، ދަތުރުވެރިންނަށް ދޫކުރާ ޑޮލަރާއި ބައެއް މުހިންމު ހިދުމަތްތަކަށް އަދިވެސް ބަރޯސާވަނީ އެމްއެމްއޭއިން ދޫކުރާ ޑޮލަރު އެލޮކޭޝަނަށެވެ.
ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ބޭންކުން ވަނީ ކާޑު ލިމިޓްތަކަށް ލުއިތަކެއް ދީފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި ލުއިތައް ދެމެހެއްޓޭނީ އިގްތިސާދުގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ބޭރު ފައިސާގެ މިންވަރު އިތުރުވެގެންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އިގްސާދާއި ބޭންކިންގ ނިޒާމު ބިނާވެފައިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، ބޭރުގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށް ހިނގާ ހަރަދާއި ޖިއޮޕޮލިޓިކަލް ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ރިޒާވަށް އަންނަ ޕްރެޝަރު އަދިވެސް އޮތީ ނާޒުކު ފަށްތަރެއްގައެވެ.
އެންއޯޕީ ރަނގަޅުވުމަކީ މާލީ ހަމަޖެހުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ ޑޮލަރުގެ ދަތިކަން އެއްކޮށް ހައްލުވުން ކަމުގައި ބެލެވޭކަށް ނެތެވެ. ދާއިމީ ހައްލަކީ ހަމައެކަނި ހިސާބުތައް ރީތިކުރުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީ އިތުރުކޮށް، ބޭންކިންގ ނިޒާމަށް އޮތް އިތުބާރު ބޮޑުކުރުމެވެ. އެކަން ނުވާހާ ހިނދަކު، ކަރުދާހުގައި ފެންނަ ކުރިއެރުންތަކުން ޑޮލަރުގެ އަސްލު ދަތިކަމަކަށް ނިމުމެއް ނުގެނެވޭނެ އެވެ.